چکیده
استاندارد ISO 17100:2015 الزامات مربوط به فرآیندهای اصلی، منابع و سایر جنبههای لازم برای ارائه یک خدمات ترجمه با کیفیت که با مشخصات قابل اعمال مطابقت دارد را ارائه میدهد.
اجرای ISO 17100:2015 همچنین امکان میدهد که ارائهدهنده خدمات ترجمه (TSP) توانایی و انطباق خدمات ترجمه مشخص شده خود با ISO 17100:2015 و قابلیت فرآیندها و منابع خود برای ارائه خدمات ترجمهای که نیازهای مشتری و سایر مشخصات قابل اعمال را برآورده میکند، نشان دهد.
مشخصات قابل اعمال میتواند شامل مشخصات مشتری، مشخصات خود ارائهدهنده خدمات ترجمه و هر کد، راهنمای بهترین روش یا قوانین مرتبط با صنعت باشد.
استفاده از خروجی خام ترجمه ماشینی به همراه ویرایش پس از آن، خارج از دامنه ISO 17100:2015 است.
ISO 17100:2015 شامل خدمات تفسیر شفاهی (Interpreting) نمیشود.
مقدمه
استاندارد ISO 17100:2015 بهعنوان مرجع بینالمللی برای ارائه خدمات ترجمه با کیفیت، الزامات فرآیندها، منابع انسانی و فناوری مورد نیاز را مشخص میکند. هدف این استاندارد، تضمین ارائه ترجمههایی است که مطابق با نیازها و مشخصات مشتری و همچنین استانداردهای صنعتی باشند.
دامنه کاربرد
این استاندارد شامل تمام فرآیندهای مرتبط با ارائه خدمات ترجمه حرفهای است و به ارائهدهندگان خدمات ترجمه (TSP) امکان میدهد تا توانایی خود در ارائه خدمات مطابق با مشخصات مشتری و استاندارد ISO 17100:2015 را نشان دهند. لازم به ذکر است که این استاندارد شامل خدمات تفسیر شفاهی (Interpreting) و استفاده از ترجمه ماشینی بدون ویرایش انسانی نیست.
الزامات فرآیندها
ISO 17100:2015 فرآیندهای کلیدی زیر را تعریف میکند:
- بررسی و تحلیل نیازهای مشتری و مشخصات پروژه
- تخصیص منابع انسانی با صلاحیت مناسب
- مدیریت کیفیت ترجمه، بازبینی و ویرایش
- تحویل محصول نهایی با رعایت استانداردهای توافق شده
الزامات منابع انسانی
استاندارد تأکید میکند که مترجمان، ویراستاران و مدیران پروژه باید دارای آموزش، تجربه و صلاحیت لازم باشند. این شامل دانش زبانی، مهارتهای تخصصی و توانایی استفاده از فناوریهای مرتبط با ترجمه است.
مدیریت کیفیت و انطباق
اجرای ISO 17100:2015 به TSP این امکان را میدهد که فرآیندها و منابع خود را برای ارائه خدمات ترجمهای مطابق با مشخصات مشتری و استانداردهای صنعتی سازماندهی و مدیریت کند. این شامل ایجاد مستندات فرآیندی، بازبینی منظم و اصلاحات و بهبود مستمر است.
محدودیتها و موارد خارج از دامنه
- استفاده از ترجمه ماشینی بدون ویرایش انسانی
- خدمات تفسیر شفاهی
استاندارد ISO 17100:2015 یک چارچوب جامع برای ارائه خدمات ترجمه با کیفیت فراهم میکند و با تعریف فرآیندها، منابع انسانی و مدیریت کیفیت، به ارائهدهندگان خدمات ترجمه کمک میکند تا انطباق خود با مشخصات مشتری و استانداردهای صنعتی را تضمین کنند.
ارتباط ISO 17100:2015 با استاندارد ISO 9001:2015
ارتباط بین ایزو 17100 و ایزو 9001 به نوعی رابطه «پشتیبانی و تکمیل استاندارد» است.
1. تعریف هر استاندارد
- ایزو 9001: استاندارد سیستم مدیریت کیفیت (QMS) است که الزامات کلی برای ایجاد، پیادهسازی و بهبود سیستم مدیریت کیفیت در سازمانها ارائه میدهد. این استاندارد به هر نوع سازمانی، صرفنظر از نوع فعالیت، قابل اعمال است.
- ایزو 17100: استاندارد سیستم مدیریت کیفیت ویژه خدمات ترجمه است. این استاندارد الزامات کیفیت برای فرآیندهای ترجمه و ارائه خدمات ترجمه حرفهای را مشخص میکند و بهطور خاص نیازهای مشتریان ترجمه را هدف میگیرد.
2. رابطه ایزو 17100 با ایزو 9001
- ایزو 17100 مبتنی بر ایزو 9001 است
- ایزو 17100 در واقع الزامات کیفیت خود را بر پایه اصول سیستم مدیریت کیفیت ایزو 9001 تعریف میکند. یعنی سازمانهای ترجمهای که ایزو 17100 را پیادهسازی میکنند، در همان زمان بسیاری از الزامات ایزو 9001 را نیز رعایت میکنند.
- ایزو 9001 چارچوب کلی، ایزو 17100 جزئیات تخصصی
- ایزو 9001 یک ساختار کلی برای مدیریت کیفیت ارائه میدهد: مستندسازی، مدیریت فرآیندها، ممیزی داخلی، بهبود مستمر و مدیریت ریسک.
- ایزو 17100 این اصول را با جزئیات تخصصی ترجمه پر میکند: انتخاب مترجم، بازبینی، کنترل کیفیت ترجمه، مدیریت پروژه ترجمه و ارتباط با مشتری.
- مزیت ترکیب دو استاندارد
- پیادهسازی ایزو 9001 به سازمان ترجمه یک چارچوب مدیریتی منسجم میدهد.
- ایزو 17100 تضمین میکند خدمات ترجمه مطابق استانداردهای حرفهای و نیازهای مشتری ارائه شود.
- ترکیب این دو باعث افزایش کیفیت، رضایت مشتری و قابلیت رقابت در بازار ترجمه میشود.
3. نمونه کاربرد در سازمان ترجمه
- فرآیند انتخاب و آموزش مترجمان → ایزو 17100
- مستندسازی و مدیریت منابع و پرسنل → ایزو 9001
- بازبینی و کنترل کیفیت ترجمه → ایزو 17100
- ممیزی داخلی و بهبود مستمر → ایزو 9001
- مدیریت ارتباط با مشتری و رسیدگی به شکایات → ایزو 9001 + 17100
در خلاصه: ایزو 17100 یک استاندارد تخصصی برای ترجمه است که الزامات کیفی آن بر اساس ایزو 9001 ساخته شده است. ایزو 9001 چارچوب عمومی کیفیت را میدهد و ایزو 17100 جزئیات و الزامات حرفهای ترجمه را اضافه میکند.
| بخش ایزو 17100 | ارتباط با ایزو 9001 | توضیح / الزامات خاص ترجمه |
|---|
| دامنه و تعریف خدمات ترجمه | مرتبط با بند 4 ایزو 9001 (زمینه سازمان و نیازهای مشتری) | تعریف دقیق خدمات ترجمه، پروژهها و مسئولیتها |
| الزامات منابع انسانی | مرتبط با بند 7.1 و 7.2 ایزو 9001 (نیروی انسانی و شایستگی) | انتخاب مترجمان واجد شرایط، آموزش و ارزیابی عملکرد مترجم |
| فرآیند مدیریت پروژه ترجمه | مرتبط با بند 8 ایزو 9001 (عملیات و کنترل فرآیندها) | برنامهریزی پروژه، تخصیص منابع، زمانبندی و کنترل کیفیت پروژه ترجمه |
| دریافت و ارزیابی سفارش مشتری | مرتبط با بند 8.2 ایزو 9001 (نیازمندیهای محصول و خدمات) | بررسی و تأیید نیازهای مشتری و وضوح درخواست ترجمه |
| بازبینی، ویرایش و کنترل کیفیت ترجمه | مرتبط با بند 8.5 و 9.1 ایزو 9001 (کنترل عملیات و پایش) | بازبینی ترجمهها توسط مترجمان دوم، تضمین کیفیت، رعایت استانداردهای تخصصی |
| مدیریت اسناد و سوابق ترجمه | مرتبط با بند 7.5 ایزو 9001 (اطلاعات مستند) | مستندسازی پروژهها، نسخهها و فایلهای ترجمه، سوابق اصلاحات |
| ارتباط با مشتری | مرتبط با بند 9.1 و 10 ایزو 9001 (پایش رضایت مشتری و بهبود) | اطلاعرسانی در مورد پیشرفت پروژه، رسیدگی به شکایات و بازخورد مشتری |
| بهبود مستمر | مرتبط با بند 10 ایزو 9001 | تحلیل خطاها و بازخوردها برای ارتقای کیفیت خدمات ترجمه |