ISO/IEC/IEEE 90003:2018
“مهندسی نرمافزار — راهنمای کاربرد استاندارد ISO 9001:2015 در نرمافزارهای کامپیوتری”
چکیده
این سند راهنماییهایی برای سازمانها در کاربرد استاندارد ISO 9001:2015 در زمینه تملک، تأمین، توسعه، بهرهبرداری و نگهداری نرمافزارهای کامپیوتری و خدمات پشتیبانی مرتبط ارائه میدهد. این سند هیچ الزامی را به استاندارد ISO 9001:2015 اضافه نمیکند و تغییراتی در آن ایجاد نمینماید.
ضمیمه A جدولهایی ارائه میدهد که به راهنماییهای تکمیلی برای پیادهسازی ISO 9001:2015 اشاره دارد و این راهنماییها در استانداردهای بینالمللی ISO/IEC JTC 1/SC 7، ISO/IEC JTC 1/SC 27 و ISO/TC 176 قابل دسترسی هستند.
راهنماییهای ارائهشده در این سند به منظور استفاده به عنوان معیار ارزیابی در ثبت یا صدور گواهی سیستم مدیریت کیفیت طراحی نشدهاند. با این حال، برخی سازمانها ممکن است اجرای این راهنماییها را مفید بدانند و بخواهند بدانند آیا سیستم مدیریت کیفیت حاصل با این سند مطابقت دارد یا خیر. در این حالت، سازمان میتواند هم از این سند و هم از ISO 9001 به عنوان معیار ارزیابی سیستمهای مدیریت کیفیت در حوزه نرمافزار استفاده کند.
ارتباط استاندارد ISO/IEC/IEEE 90003:2018 با هدف توسعه پایدار شماره 9 سازمان ملل
استاندارد ISO/IEC/IEEE 90003:2018
این استاندارد راهنمای کاربرد ISO 9001:2015 در مهندسی نرمافزار و نرمافزارهای کامپیوتری است و بر مدیریت کیفیت در توسعه، نگهداری و پشتیبانی نرمافزارها تمرکز دارد. هدف آن تضمین کیفیت نرمافزارها و فرآیندهای مرتبط با آنها و افزایش رضایت مشتری است.
هدف توسعه پایدار شماره ۹ سازمان ملل (SDG 9)
هدف ۹ توسعه پایدار سازمان ملل بر صنعت، نوآوری و زیرساختها تمرکز دارد. محورهای کلیدی آن شامل:
- توسعه زیرساختهای پایدار و مقاوم
- ارتقاء نوآوری و فناوری
- حمایت از صنایع و خدمات با کیفیت
ارتباط ISO/IEC/IEEE 90003:2018 با SDG 9
استفاده از ISO/IEC/IEEE 90003:2018 در سازمانها میتواند به شکل مستقیم با SDG 9 مرتبط باشد زیرا:
- ارتقاء کیفیت نرمافزار و فرآیندها → افزایش قابلیت اعتماد و پایداری فناوری و خدمات صنعتی.
- حمایت از نوآوری → استاندارد، بهترین روشها برای توسعه نرمافزارهای جدید و بهبود مستمر را ارائه میدهد.
- بهبود زیرساختهای فناوری اطلاعات → با پیادهسازی سیستم مدیریت کیفیت، سازمانها میتوانند زیرساخت نرمافزاری مقاوم و کارآمد بسازند که پایهای برای توسعه صنعتی و خدمات نوآورانه است.
به طور خلاصه، پیادهسازی ISO/IEC/IEEE 90003:2018 باعث میشود سازمانها نرمافزارهای با کیفیت، قابل اعتماد و نوآورانه تولید کنند که مستقیماً با اهداف توسعه پایدار در زمینه صنعت، نوآوری و زیرساخت هماهنگ است.
ارتباط استاندارد ISO/IEC/IEEE 90003:2018 با ISO 9001:2015 به شکل زیر است:
1. پایه و منشاء استانداردها
- ISO 9001:2015 یک استاندارد بینالمللی برای سیستم مدیریت کیفیت (QMS) است که روی مدیریت فرآیندها و بهبود مستمر سازمانها تمرکز دارد و برای تمامی صنایع و خدمات کاربرد دارد.
- ISO/IEC/IEEE 90003:2018 یک استاندارد راهنمایی ویژه برای حوزه نرمافزار است که روشهای کاربرد ISO 9001:2015 را در توسعه، تأمین، بهرهبرداری و نگهداری نرمافزارهای کامپیوتری و خدمات پشتیبانی مرتبط تشریح میکند.
2. نقش ISO/IEC/IEEE 90003:2018
- این استاندارد تفسیر و راهنمای کاربرد ISO 9001:2015 در صنعت نرمافزار است.
- هیچ الزامی به ISO 9001 اضافه نمیکند و تغییر در آن ایجاد نمیکند، بلکه مثالها و دستورالعملهایی برای تطبیق مفاهیم ISO 9001 با فرآیندهای نرمافزاری ارائه میدهد.
3. تطبیق بندهای ISO 9001 در ISO/IEC/IEEE 90003
| حوزه ISO 9001 | کاربرد در ISO/IEC/IEEE 90003 |
|---|---|
| Context of the organization | شناسایی ذینفعان نرمافزار و نیازهای آنها |
| Leadership | مسئولیت مدیریت پروژههای نرمافزاری و تعهد به کیفیت |
| Planning | برنامهریزی کیفیت نرمافزار و مدیریت ریسکهای توسعه |
| Support | مدیریت منابع انسانی، زیرساخت و دانش فنی در نرمافزار |
| Operation | فرآیندهای توسعه، تست، استقرار و نگهداری نرمافزار |
| Performance evaluation | اندازهگیری کیفیت نرمافزار و رضایت مشتری |
| Improvement | بهبود مستمر فرآیندها و نرمافزارها |