نتایج آزمونهای آزمایشگاهی ایران در سطح جهانی معتبر شد
یکی از مهمترین دستاوردهای نظام استاندارد و ارزیابی انطباق کشور در سال ۱۴۰۳، کسب اعتبار بینالمللی نتایج آزمونهای آزمایشگاههای تأیید صلاحیتشده ایران است. با امضای توافقنامه شناسایی متقابل (Mutual Recognition Arrangement – MRA)، نتایج آزمونهای انجامشده در آزمایشگاههای مورد تأیید مرکز ملی تأیید صلاحیت ایران (NACI) اکنون در بیش از ۱۱۰ کشور جهان مورد پذیرش قرار میگیرد.
این اتفاق، نقطه عطفی در توسعه تجارت بینالمللی، افزایش توان صادراتی کشور و کاهش موانع فنی تجارت محسوب میشود.
توافقنامه MRA چیست؟
توافقنامه شناسایی متقابل (MRA) توافقی بین نهادهای اعتباربخشی کشورهای مختلف است که بر اساس آن، نتایج آزمونها، بازرسیها و گواهیهای صادرشده توسط مراکز تأیید صلاحیتشده هر کشور، در سایر کشورهای عضو نیز پذیرفته میشود.
به بیان ساده، اگر یک محصول در آزمایشگاهی که توسط مرکز ملی تأیید صلاحیت ایران تأیید شده است آزمایش شود، کشورهای عضو این توافق، نتایج همان آزمون را معتبر میدانند و معمولاً نیازی به انجام مجدد آزمایش در کشور مقصد نخواهد بود.
نقش مرکز ملی تأیید صلاحیت ایران
مرکز ملی تأیید صلاحیت ایران به عنوان تنها نهاد رسمی اعتباربخشی کشور، مسئول ارزیابی صلاحیت آزمایشگاهها، شرکتهای بازرسی و نهادهای گواهیکننده است.
بر اساس اعلام این مرکز، تاکنون:
- بیش از ۱۷۰۰ آزمایشگاه در کشور تأیید صلاحیت شدهاند.
- تعداد قابل توجهی از شرکتهای بازرسی دارای تأیید صلاحیت هستند.
- ۸۵ نهاد گواهیکننده موفق به دریافت تأیید صلاحیت شدهاند.
با عضویت در توافقنامه MRA، خدمات ارائهشده توسط این مراکز اکنون دارای اعتبار بینالمللی است.
عضویت ایران در توافقنامه بینالمللی چگونه محقق شد؟
این موفقیت پس از ارزیابیهای تخصصی و بینالمللی توسط اتحادیه تأیید صلاحیت آسیا و اقیانوسیه (APAC) حاصل شد. پس از طی فرآیند ارزیابی، مرکز ملی تأیید صلاحیت ایران موفق شد در سال ۱۴۰۳ توافقنامه شناسایی متقابل را امضا کند.
در نتیجه، اعتبار نتایج آزمونهای ایران از طریق شبکه جهانی اتحادیه بینالمللی اعتباردهی آزمایشگاهها (ILAC) در کشورهای عضو به رسمیت شناخته شد.
مزایای این دستاورد برای صادرکنندگان ایرانی
اعتبار بینالمللی نتایج آزمونهای آزمایشگاهی مزایای متعددی برای فعالان اقتصادی و صادرکنندگان به همراه دارد که از مهمترین آنها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- حذف نیاز به انجام آزمون مجدد در کشور مقصد
- کاهش هزینههای صادرات و بازرسی
- کاهش زمان ورود کالا به بازارهای بینالمللی
- جلوگیری از تأخیر در ترخیص کالا
- کاهش احتمال برگشت خوردن محصولات صادراتی
- افزایش اعتماد خریداران خارجی به محصولات ایرانی
- ارتقای رقابتپذیری کالاهای ایرانی در بازار جهانی
این مزایا میتواند نقش مهمی در افزایش سهم ایران از بازارهای صادراتی ایفا کند.
استاندارد؛ زبان مشترک تجارت جهانی
در تجارت بینالمللی، استانداردها نقش یک زبان مشترک فنی را ایفا میکنند. زمانی که نتایج آزمونها، گواهیها و گزارشهای بازرسی بر اساس استانداردهای پذیرفتهشده بینالمللی صادر شوند، اعتماد میان تولیدکننده، خریدار و نهادهای نظارتی افزایش مییابد.
به همین دلیل، وجود یک نظام اعتباربخشی معتبر، یکی از زیرساختهای اساسی توسعه صادرات در هر کشور محسوب میشود.
تأثیر بر کاهش موانع فنی تجارت
یکی از مهمترین موانع صادرات، الزامات فنی و انجام آزمونهای تکراری در کشورهای مقصد است. با اجرای توافقنامه MRA، بخش قابل توجهی از این موانع حذف میشود.
پذیرش نتایج آزمونهای ایران توسط کشورهای عضو باعث میشود فرآیند صادرات سادهتر، سریعتر و کمهزینهتر شود و شرکتهای ایرانی بتوانند با اطمینان بیشتری در بازارهای بینالمللی حضور پیدا کنند.
همکاریهای بینالمللی در حوزه استاندارد
در کنار عضویت در توافقنامه MRA، ایران همکاریهای دوجانبهای نیز با برخی کشورها از جمله روسیه در زمینه همسانسازی استانداردها و پذیرش متقابل نتایج ارزیابی انطباق آغاز کرده است.
چنین همکاریهایی میتواند زمینه توسعه تجارت، افزایش صادرات و کاهش موانع اداری میان کشورها را فراهم کند.
پذیرش بینالمللی نتایج آزمونهای آزمایشگاههای تأیید صلاحیتشده ایران در بیش از ۱۱۰ کشور جهان، یکی از مهمترین دستاوردهای نظام استاندارد کشور در سالهای اخیر به شمار میرود. این موفقیت علاوه بر افزایش اعتبار فنی آزمایشگاههای ایرانی، موجب کاهش هزینههای صادرات، تسریع ورود کالاها به بازارهای جهانی، افزایش اعتماد شرکای تجاری و ارتقای رقابتپذیری محصولات ایرانی خواهد شد.
برای تولیدکنندگان، صادرکنندگان و تمامی سازمانهایی که در حوزه کیفیت، استاندارد و ارزیابی انطباق فعالیت میکنند، این تحول فرصت ارزشمندی برای توسعه حضور در بازارهای بینالمللی و افزایش سهم صادرات غیرنفتی کشور محسوب میشود.