چکیده (Abstract)
استاندارد ISO 21101:2014 الزامات یک سیستم مدیریت ایمنی (Safety Management System) را برای ارائهدهندگان فعالیتهای گردشگری ماجراجویانه تعیین میکند.
یک ارائهدهنده میتواند از این استاندارد برای موارد زیر استفاده کند:
- بهبود عملکرد ایمنی؛
- برآورده کردن انتظارات مربوط به ایمنی شرکتکنندگان و کارکنان؛
- نشان دادن رویهها و اقدامات ایمن؛
- پشتیبانی از انطباق با الزامات قانونی قابلاجرا.
استاندارد ISO 21101:2014 برای همه انواع و اندازههای ارائهدهندگان خدمات قابل استفاده است، صرفنظر از اینکه در محیطهای جغرافیایی، فرهنگی یا اجتماعی متفاوت فعالیت کنند.
در استاندارد ISO 21101:2014، موضوع Climate action changes (تغییرات مرتبط با اقدام اقلیمی) بهعنوان یک اصلاحیه (Amendment) اضافه شده است.
ارتباط این استاندارد با ایزو 9001 چیست؟
ارتباط ISO 21101 با ISO 9001
۱. ساختار سطح بالا (High-Level Structure – HLS)
- هر دو استاندارد از چارچوب Annex SL پیروی میکنند (بندهای 4 تا 10).
- این باعث میشود که الزامات مربوط به محیط سازمان (Context of the Organization)، رهبری (Leadership)، برنامهریزی (Planning)، پشتیبانی (Support)، اجرا (Operation)، ارزیابی عملکرد (Performance Evaluation) و بهبود (Improvement) مشابه باشند.
۲. تمرکز بر رضایت ذینفعان
- در ISO 9001: تمرکز بر رضایت مشتری (Customer Satisfaction) است.
- در ISO 21101: تمرکز بر ایمنی گردشگر و کارکنان (Safety of Participants and Staff) است.
هر دو به دنبال ایجاد اعتماد و ارزش افزوده برای ذینفعان هستند.
۳. مدیریت ریسک
- ISO 9001:2015 در بند 6.1 به اقدامات برای مواجهه با ریسکها و فرصتها (Actions to address risks and opportunities) میپردازد.
- ISO 21101:2014 نیز در قلب خود بر شناسایی و کنترل ریسکهای ایمنی (Safety Risk Assessment & Control) تأکید دارد.
در واقع ISO 21101 یک کاربرد تخصصیتر از مفهوم مدیریت ریسک ISO 9001 در حوزه گردشگری ماجراجویانه است.
۴. مستندسازی و بهبود مستمر
- هر دو استاندارد به کنترل اطلاعات مستند (Documented Information) و بهبود مستمر (Continual Improvement) تأکید دارند.
- ISO 21101 این الزامات را در قالب دستورالعملها و روشهای ایمنی خاص فعالیتهای ماجراجویانه بیان میکند.
۵. یکپارچهسازی (Integrated Management System – IMS)
- سازمانهای فعال در حوزه گردشگری ماجراجویانه میتوانند ISO 21101 و ISO 9001 را به صورت یکپارچه پیادهسازی کنند.
- این کار باعث کاهش هزینهها، سادهسازی ممیزیها و افزایش اثربخشی سیستم مدیریت خواهد شد.
مثال بومی
فرض کنید یک شرکت ایرانی در منطقه کوهستانی دماوند تور کوهنوردی برگزار میکند:
- با ISO 9001 کیفیت خدمات خود مثل رزرو تور، حملونقل، و اقامت را مدیریت میکند.
- با ISO 21101 ایمنی گردشگران در کوهنوردی (مدیریت تجهیزات، آموزش راهنماها، طرح اضطراری) را تضمین میکند.
مثال بینالمللی
یک اپراتور تور رفتینگ در کاستاریکا:
- با ISO 9001 مطمئن میشود فرآیند پذیرش و رضایت مشتری در سطح بالا انجام شود.
- با ISO 21101 خطرات سقوط از قایق یا غرقشدن را شناسایی و مدیریت میکند.
ISO 9001 چارچوب کلی مدیریت کیفیت است، در حالیکه ISO 21101 یک استاندارد تخصصی مبتنی بر همان چارچوب است که روی ایمنی در گردشگری ماجراجویانه تمرکز دارد. اجرای همزمان این دو استاندارد باعث ارتقای کیفیت + ایمنی در سازمان میشود.
به مشاوره نیاز دارید؟ با ما تماس بگیرید: 09132119102